نام پروژه : بررسی تاب آوری سیستم گازرسانی کشور و ارائه پیشنهاداتی برای افزایش تاب آوری آن
کارفرمای اصلی: شرکت ملی گاز ایران
طبق تعریف اجلاس جهانی اقتصاد از تابآوری ملی در سال 2013، کشوری تاب آور است که با تغییر وضعیتها سازگار باشد، در مقابل شوکهای ناگهانی تحمل داشته باشد و قادر به خود بازیابی تا حد یک تعادل مطلوب بوده و در عین حال، قادر به حفظ تداوم فعالیت جاری خود باشد. از مهمترین ارکان تاب آوری ملی، تاب آوری زیرساختهای حیاتی است که داراییهای مرتبط با تولید و توزیع کالا و خدمات پایه مورد نیاز جامعه را شامل میشوند و فقدان آنها صدمات بزرگی را به امنیت، اقتصاد، سلامتی، ایمنی، رفاه و اخلاق جامعه وارد میکند. از اینرو، تقویت تاب آوری آنها تاثیر قابل توجهی بر امنیت، اقتصاد، سلامتی، ایمنی، رفاه و اخلاق جامعه خواهد داشت.
شرکت ملی گاز ایران با توجه به جایگاه حیاتی خود در بخش زیرساختی کشور، اقدام به تعریف پروژه ای برای بررسی شبکه گاز رسانی و انجام محاسبات تاب آوری آن بر اساس چارچوب طراحی شده نموده است تا در نهایت با تهیه و تدوین راهبردهای افزایش تاب آوری و ارائه پیشنهادات برای انجام اقدامات اصلاحی، از توانایی بالاتری در برابر چالش ها و شوکهای مختلف برخوردار باشد. در این پروژه، سیستم گازرسانی کشور در ده حوزه تخصصی فرآیندی، پشتیبانی و فراسازمانی (تولید و فرآوری، شبکه انتقال، شبکه توزیع، سیستم ذخیره سازی، شبکه مخابرات دیسپچینگ، فناوری اطلاعات، سازمانی، زیست محیطی، سازه ای، و نیز اقتصادی و اجتماعی) مورد بررسی دقیق و کارشناسانه قرار گرفته و مراحل مطالعات ادبیات تاب آوری، تهیه چارچوب ارزیابی تاب آوری، انجام محاسبات و نیز ارائه پیشنهادات بهبود تاب آوری برای هر یک از حوزه های دهگانه صورت گرفته است. همچنین در این پروژه، چارچوبی برای تجمیع و تلفیق نتایج و ارزیابی تاب آوری کلی سیستم گازرسانی بصورت یکپارچه طراحی و تدوین گردیده است که امکان بررسی تاب آوری را برای تمامی بخش های شبکه گازرسانی کشور فراهم می سازد.
نام پروژه: مطالعات و تدوین اسناد راهبردی طرح کلان ملی میکروتوربین 200 کیلووات همراه با سیستم تولید همزمان برق و حرارت
کارفرمای اصلی: شورای عالی عتف- دانشگاه شهید بهشتی (دانشکده صنعت آب و برق شهید عباسپور)
طرح کلان « طراحی و ساخت میکروتوربین 200 کیلووات همراه با سیستم تولید همزمان برق و حرارت (CHP) » یکی از طرح های کلان حوزه فناوری میباشد که در کمیسیون انرژی شورای عالی عتف مورد بررسی و تصویب قرار گرفته است. پردیس فنی- مهندسی شهید عباسپور مجری اصلی طرح کلان میکروتوربین 200 کیلووات میباشد و مرکز توسعه نوآوری های انرژی (متنا) دو بخش ارزیابی و آینده پژوهی میکروتوربین را انجام داده است.
نام پروژه: شبیه سازی شبکه انتقال گاز ایران
کارفرمای اصلی: شرکت ملی گاز ایران
در راستای بررسی تاب آوری شبکه گاز در مواجهه با چالشهای شدید و حوادث بسیار مخرب که در سالهای اخیر رخ نداده ولی محتمل می باشند، نرم افزار شبیه سازی شبکه انتقال گاز ایران بعنوان ابزاری میانی برای بررسی های تکمیلی تاب اوری شبکه انتقال طراحی شده است. مراحل شبیه سازی شبکه انتقال گاز به مقصود محاسبات تاب آوری به شرح زیر است:
تهيه پيکربندي شبکه شامل خطوط اصلي، شيرهاي تاثيرگذار، ايستگاههاي تقويت و تقليل فشار و پالايشگاهها
پيادهسازي گرهبندي کل کشور در نرمافزار شبيهساز
شبيهسازي شبکه و تطبيق نتايج با شرایط واقعي
تعریف سناریوهای چالشهای شدید و مخرب ولی محتمل
تعریف پارامتر های جامع برای نشان دادن تداوم سرویس
اعمال سناریوهای چالشی و بررسی پاسخ سیستم و محاسبه مقاومت شبکه در شرایط چالشهای شدید
ارائه پیشنهادهایی جهت بهبود تاب آوری شبکه و اعمال آن در نرمافزار شبيهساز وبررسی بهبود مقاومت شبکه با استفاده از پیشنهاد اصلاحی.
نام پروژه: طراحی و مدلسازی شبکه مخابراتی تاب آور برای سیستم قدرت هوشمند
کارفرمای پروژه: مرکز توسعه فناوری نیرو
نقش برق در جامعه بشری حیاتی است. برق مناسب ترین شکل انرژی برای حال و آینده جامعه بشری بوده و اقتصاد و رفاه جامعه بشری به انرژی الکتریکی وابسته است. توسعه آتی شبکه قدرت به سمت استقرار شبکه هوشمند است. شبکه هوشمند متکی بر وجود یک زیر ساخت مخابراتی مجتمع شده با شبکه برق است، لذا صنعت برق در آینده ناچار به توسعه و گسترش مداوم دو زیرساخت به موازات یکدیگر می باشد . یکی زیرساخت تحویل دهنده انرژی الکتریکی به میلیونها مشتری خانگی، صنعتی وتجاری و دیگری زیرساخت مخابرات و اطلاعات شبکه برق که وظیفه انتقال اطلاعات و انواع سیگنالهای مخابراتی لازم برای مدیریت شبکه را بین هزاران نقطه درگیر در فرآیند تولید ،انتقال ، توزیع ،کنترل و کسب و کار شبکه بر عهده دارد.
روشهای طراحی و مهندسی برای زیر ساخت اول طی دهه های متمادی توسعه یافته است، اما طراحی و مهندسی زیر ساخت دوم از قواعد روشن و محکم و دانش مستندی برخوردار نمی باشد و توسعه آن عمدتاً متکی بر روشهای طراحی شبکه های مخابراتی عمومی و دانش ضمنی و خبرگي طراحان می باشد.
هدف از این پژوهش، دستیابی به روشی علمی برای طراحی بهینه و تاب آور زیر ساخت مخابرات برق هوشمند در راستای برآورده کردن نیازهای حال و آینده این صنعت می باشد.
نام پروژه: مطالعات فناوری تبدیل برق به گاز
کار فرمای اصلی: شرکت ملی گاز ایران
هدف اصلی این پروژه معرفی و بررسی تکنولوژی برق به گاز میباشد. این مهم با بیان خواستگاه تکنولوژی و تعیین اجزای آن و مقایسه با تکنولوژیهای رقیب، انجام میشود. ازآنجاکه این تکنولوژی مزایای مختلفی در بخش برق و گاز دارد، در هر بخش رقبای خود را داشته و مقایسه در هر دو بخش انجام میگردد. نتایج در بخش برق نشان میدهد علیرغم هزینه اولیه بالاتر و بازده انرژی پایینتر سیستم برق به گاز نسبت به رقبا، به دلیل ویژگیهای منحصربهفرد تکنولوژی و با درنظرگرفتن محصولات جانبی، تکنولوژی برق به گاز در آینده نزدیک برای سیستم انرژی کشور مفید خواهد بود. اصلیترین ویژگی استفاده از سیستم برق به گاز ایجاد یک مسیر جدید بین شبکه برق و شبکه گاز کشور و امکان تولید گاز طبیعی از منابع تجدید پذیر است. چنین قابلیتی در هیچیک از فناوریهای رقیب وجود نداشته و یکی از دلایل برتری تکنولوژی برق به گاز است. در رقابت با تکنولوژیهای ذخیرهسازی برق، در کاربری منبع ذخیره عمومی (توزیع)، انتقال زمان/همسطح سازی بار (انتقال و توزیع) و مدیریت ظرفیت انتقال و توزیع (انتقال و توزیع) و ذخیرهسازی فصلی، سیستم برق به گاز موفق بوده و با در نظر گرفتن محصولات جانبی، گزینه برتر میباشد.
نام پروژه: مطالعات آینده پژوهی فناوری های انرژی در جهان- یکپارچگی سیستمهای انرژی
کارفرمای پروژه: مرکز توسعه فناوری نیرو
در سالهای اخیر مفهوم یکپارچگی سیستمهای انرژی مورد توجه قرار گرفته است. تحولات فناوری های زمینه ساز یکپارچگی انرژی از یک سو، در کنار ضرورت توجه به افزایش تاب آوری، ارتقای بهره وری، و کاهش اثرات آب و هوایی سیستمهای انرژی از سوی دیگر، این موضوع را در مرکز توجه برنامه ریزان و سیاستگذاران سیستمهای انرژی در کشورهای توسعه یافته قرار داده است. حیات سیستمهای فناورانه گسترده مالی، بهداشتی و اطلاعاتی در جهان امروز مدیون انرژی الکتریکی است. از سوی دیگر، اهمیت گاز در آينده تولید، انتقال و مصرف انرژی و نقش آن در گذار از بحران کربن و سایر آلایندههای زیستمحیطی قابل توجه می باشد. به مدد انعطافپذیری و سازگاری با تجدیدپذیرها، شبکههای گاز نقش کلیدی را درکل زنجیره تولید، انتقال و مصرف انرژی ایفا میکنند. توانمندی ذخیرهسازی گاز و فناوریهای تبدیل سایر اشکال انرژی به گاز، حلال بسیاری از مسائل مرتبط با کارایی و پایداری در سیستم آینده انرژی هستند. به این ترتیب مشخص میشود که شبکههای برق، گاز، اطلاعات و ارتباطات اجزای یک سیستم کل هستند. بدون هر یک از این شبکهها، سیستم انرژی موفق به انجام مأموریت خود نمیشود. بهعلاوه همافزایی حقیقی نهتنها از راه رقابت بین منابع انرژی، بلکه از راه یکپارچگی و هماهنگی این منابع مکمل و نیز ذخیرهسازی و توازن سیستم به دست میآید.
نام پروژه: خرید و انتقال دانش فنی پستهای GIS به کشور
کارفرمای اصلی: سازمان توسعه برق ایران
کارفرمای پروژه: شرکت قدس نیرو
در پستهای عایق گازی از گاز SF6 جهت ایزولاسیون تجهیزات برقدار پست استفاده میگردد، این ویژگی سبب فشردگی جانمایی اجزای پست شده و فضای اشغالی پست به صورت قابل توجهی کاهش مییابد. این مزیت مهم به همراه شرایط حمل سهلتر، هزینه اندک تعمیر و نگهداری، و امنیت بالای این پستها، سبب گردید سرمایهگذاری بر روی پستهای GIS در کشور توجیه پذیر نشان داده شود و بر اساس آن یک مناقصه بین المللی برای خرید و انتقال دانش فنی ساخت پستهای GIS به کشور برگزار گردد.
در این مناقصه برای اولین بار ملاحظات انتقال فناوری در قالب معیارهای مشخص مد نظر قرار گرفته و در این راستا گروه مطالعات مدیریت فناوری به عنوان محقق انتقال فناوری در پروژه فعال گردید.
نام پروژه: تدوین شاخصهای نظارت بر سیاستهای کلی فناوری و ارزیابی وضعیت فناوری در کشور
کارفرمای پروژه: کمیسیون نظارت دبیرخانه مجمع تشخیص مصلحت نظام
مسئله اصلی این پروژه فراهم آوردن ابزاری مناسب برای ارزیابی و نظارت بر سیاستهای کلی رشد و توسعه فناوری است. متغیرهای مختلفی بر فرآیند توسعه فناوری کشور تاثیر گذارند. متغیرهای ملموسی نظیر حجم سرمایهگذاری و زیرساختهای مورد نیاز برای توسعه فناوری از یک طرف و متغیرهای غیر ملموسی نظیر فرهنگ، مدیریت، میزان پذیرش و غیره از سوی دیگر که عمدتاً نیز به صورت انتزاعی مطرح شده و شکل عمیاتی به خود نگرفتهاند. شناسایی متغیرهای توسعه فناوری در کشور و تدوین شاخصهای اندازهگیری آنها به راحتی میسر نبوده و نیاز به ایجاد یک چهارچوب تئوریک و شناخت وضعیت و شرایط کشور، بخصوص در زمینه رویکردها و سیاستهای حاکم بر توسعه فناوری دارد. آنچه مسلم است، شناسایی و تدوین این متغیرها در قالب یک چهار چوب تئوریک میتواند عوامل تاثیر گذار بر آهنگ توسعه فناوری در کشور را شفاف نماید.
در این راستا هدف پروژه حاضر تدوین شاخصهای توسعه فناوری کشور در چهارچوب یک الگوی نظارتی بهینه به گونهای است که ضمن شفافسازی متغیرهای توسعه فناوری در کشور، امکان بررسی تاثیرات اصلاحات آتی سیاستهای کلی فناوری در روند توسعه فناوری کشور و همچنین امکان مقایسات بینالمللی میسر گردد.
نام پروژه: تحقیق، طراحی و ایجاد الگوی ارزیابی سطح دانش طراحی، ساخت و بهره برداری نیروگاه های سیکل ترکیبی در شرکت مپنا
کار فرمای اصلی: شرکت مدیریت پروژه های نیروگاهی ایران ( مپنا )
برای اولین بار در کشور، پروژهای در راستای ارزیابی سطح دانش اعم از دانشهای فنی و مدیریتی و با رویکرد علمی و محتوایی برای یکی از بزرگترین شرکتهای مبتنی بر دانش و فناوری در کشور طرح ریزی و اجرا گردید.
متدولوژی ارزیابی سطح دانش نیروگاههای سیکل ترکیبی در شرکت مپنا که توسط مرکز توسعه فناوری نیرو طراحی گردیده، با متدولوژیهای معتبر در سطح دنیا ( زیمنس، HP و سایر مدل های مدیریت دانش ) قابل قیاس بوده و با جزئیات به مراتب بیشتری در آن مد نظر قرار گرفته و شرایط سازمانهای ایرانی در آن لحاظ گردیده است.
نام پروژه: تدوین استراتژی توسعه فناوری در صنعت در حوزههای تولید، انتقال، توزیع و مخابرات/دیسپاچینگت
کارفرمای پروژه: شرکت توانیر
کلیه سازمانها و صنایع با توجه به ماموریت و اهداف کلان خود و در جهت حرکت هدفمند توسعه فناوری نیازمند شناسایی اولویتهای تکنولوژیک خود هستند. در این راستا استراتژی توسعه فناوری به عنوان یکی از استراتژیهای عملیاتی هدفش شناسایی اولویتهای تکنولوژیک سازمان/ صنعت و چگونگی مواجهه با آنها ( توسعه درونزا یا انتقال فناوریهای اولویت دار ) میباشد.
با توجه به اهمیت این مبحث، مدل تدوین استراتژی توسعه فناوری طراحی شده که این مدل در حوزه های تولید، انتقال، توزیع و مخابرات/دیسپاچینگ صنعت برق کشور پیاده سازی گردیده است. قابل توجه است نتایج حاصل از پروژه پس از انتشار مورد توجه و رضایت صاحبنظران فعال صنعت برق قرار گرفته است.
نام پروژه: جمع آوری مستندات، استخراج دروس آموخته، و ارائه پیشنهادات سیاستی در زمینه مدیریت شوکهای بیولوژیک در کشور با رویکرد تاب آوری ملی
کارفرمای پروژه: پژوهشکده مطالعات فناوری
در میان تمام بحرانهای جهان معاصر، شیوع ویروس کرونای جدید، بزرگترین و جدیترین شوک وارده بر جوامع در گستره بین المللی است. ظهور و گسترش کووید 19 در زمانی کوتاه با ابعادی وسیع، تلفات انسانی قابل توجه، اختلال در زندگی میلیونها نفر در سراسر جهان، و آسیبهای اقتصادی گسترده ناشی از آن، گواهی بر پیچیدگی بیش از پیش دنیای معاصر و عدم قطعیت های آن میباشد. نحوه برخورد با پدیده کووید 19 میتواند طیفی از انفعال کامل، رویکرد واکنشی (که خود می تواند به دو دسته واکنشی سریع و یا واکنشی تاخیر دار طبقه بندی شود)، تا رویکرد فعال، آینده نگر و پیشنگرانه را در بر گیرد. مدیریت تاب آوری رویکردی پیشنگرانه و فعال در مواجهه با عدم قطعیتها است. در پروژه حاضر نحوه مواجهه کشور ما با پدیده ویروس کووید-19، از دیدگاه مدیریت تاب آوری ملی مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار گرفته است.